Meer informatie

Lees meer over ticstoornissen

Doelgroep

De zorglijn Ticstoornissen biedt diagnostiek, advies en behandeling aan kinderen van 0 tot en met 18 jaar bij wie misschien sprake is van tics.

Een tic is een herhaalde beweging (motorische tic) of geluid (vocale tic). Bewegingstics komen vaker voor dan geluidstics. Tics kunnen snelle, betekenisloze bewegingen of geluiden zijn (enkelvoudige tics), maar kunnen ook langzamer en doelgericht lijken (meervoudige tics). Oogknipperen, bewegingen met de neus, gezichtsgrimassen en schoudertrekkingen zijn voorbeelden van veel voorkomende enkelvoudige motorische tics. Voorbeelden van meervoudige motorische tics zijn het aanraken van voorwerpen, het maken van gebaren of het rechtleggen van voorwerpen. Voorbeelden van geluidstics zijn: kuchen, snuiven of knorren (enkelvoudige vocale tics) en roepen van woorden of hele zinnen (meervoudige vocale tics). Meestal zijn tics relatief mild en zorgen ze voor weinig last. Tics kunnen echter soms zo krachtig en/of zo vaak voorkomen, dat ze helaas wel last geven en dagelijkse activiteiten verstoren. Daarnaast kan de aanwezigheid van tics ook het contact met leeftijdsgenoten bemoeilijken en tot sociale problemen leiden. Kenmerkend voor tics is het wisselende beloop qua ernst. Niet alleen zijn er sterke wisselingen binnen een dag, ook verschilt de ernst van de tics in de loop van weken tot maanden. Ook het soort en het aantal aanwezige tics kan sterk verschillen over de tijd.

Hoe aanmelden?

U kunt met uw huisarts of een andere zorgverlener overleggen of deze uw kind wil verwijzen.

Aangemeld en dan?

Wanneer de aanmelding van de verwijzer bij ons binnen is, krijgt u zo spoedig mogelijk een uitnodiging voor een eerste afspraak op onze polikliniek. We streven daarbij naar korte wachttijden.

Diagnostiek

Het onderzoek bestaat uit een gesprek met de ouders en het kind of de jongere. Tijdens het gesprek wordt ook een observatie van de tics gedaan. Door middel van het vraaggesprek en de observatie worden het soort en de ernst van de tics in kaart gebracht. Daarnaast wordt gevraagd naar het eventueel voorkomen van andere (psychische) problemen, zoals concentratieproblemen, hyperactiviteit/impulsiviteit, sociale problemen en angst- en dwangklachten. Het onderzoek wordt gedaan door een psycholoog of orthopedagoog. Na overleg met een kinder- en jeugdpsychiater of GZ-psycholoog worden aan het einde van de afspraak de resultaten van het onderzoek en een behandeladvies besproken met ouder en kind. Wanneer er aanwijzingen voor andere problemen naar voren zijn gekomen, kan een afspraak gemaakt worden voor verder onderzoek.

Behandeling

Een behandelplan wordt altijd in samenspraak met het kind en de ouders/verzorgers opgesteld en afgestemd op het individuele kind. In de behandeling van ticstoornissen vinden wij een aantal principes heel belangrijk:
1. We proberen om uitsluitend behandelingen aan te bieden waar goed wetenschappelijk onderzoek naar verricht is en waarvan de effectiviteit voldoende is aangetoond.
2. We vinden het belangrijk om behandelingen goed te evalueren. Dit betekent dat u regelmatig met uw behandelaar de vorderingen bespreekt en dat u vragenlijsten (bijvoorbeeld voor en na een behandeling) invult.
3. We starten verschillende behandelingen bij voorkeur niet gelijktijdig, maar na elkaar, zodat we het effect van de verschillende stappen goed kunnen beoordelen.

Welke behandelingen zijn er?

Voorlichting
We starten de behandeling altijd met uitgebreide uitleg over de problematiek en de behandelmogelijkheden. Behalve mondelinge informatie krijgt u ook schriftelijke informatie, die u thuis rustig kunt nalezen.

Gedragstherapie
Niet alle tics geven zoveel last dat behandeling nodig is. Wanneer dit wel zo is, kan gekozen worden uit gedragstherapie en medicatie. Er zijn twee vormen van gedragstherapie effectief gebleken in de behandeling van tics: de zogenaamde "habit reversal" methode en "exposure met respons preventie". In de habit reversal methode leert het kind of de jongere zich bewust te worden van het optreden van tics en daarna technieken om tics tegen te gaan. In de exposure met respons preventie behandeling leert het kind of de jongere om de aandrang die vooraf gaat aan de tics beter te verdragen.
Voor beide vormen van gedragstherapie is het nodig om thuis veel te oefenen.

Medicatie
Medicatie is gericht op het onderdrukken van tics. Meestal worden deze medicijnen goed verdragen. Soms heeft een kind echter last van bijwerkingen, zoals lichte sufheid of gewichtstoename. Dan wordt onderzocht of andere medicijnen kunnen worden gebruikt. Het effect van medicijnen en het eventueel optreden van bijwerkingen worden altijd goed gecontroleerd op onze polikliniek. 

Wetenschappelijk onderzoek

Momenteel lopen er verschillende onderzoeken binnen onze zorglijn. Het kan zijn dat u en/of uw kind gevraagd wordt om mee te doen aan een van deze onderzoeken. U krijgt dan uiteraard uitgebreide informatie en deelname is altijd volledig op vrijwillige basis.